Normering is het ultieme offer van menselijk potentieel.

Normering is het ultieme offer van menselijk potentieel.

Vriend en vijand zijn het erover eens dat we Corona liever kwijt dan rijk zijn. Ik vermoed niet dat er iemand is die Corona verwelkomt. Ik denk ook dat niemand de gevolgen van het virus, zoals dat sommige mensen in de ziekenhuizen overkomt, toejuicht. De mensen in de zorg zijn ook echt weer toe aan een gezond werk- en leefpatroon. Tevens denk ik ten diepste dat mensen zich goed tot elkaar willen verhouden, of dat nou in het werk, op de sportclub of op straat is.

De toenemende onrust in de samenleving is een rechtstreeks gevolg van Corona. Onrust in het debat. Onrust in de onderlinge verhoudingen. Onrust in het samen leven. Onrust in de gevolgen van de besluiten en de maatregelen. Er zullen ongetwijfeld mensen zijn die zelfs die onrust verwelkomen, maar ik schat in dat verreweg de meeste mensen een bestaan nastreven waarin een goed debat kan plaatsvinden, het samen leven met enig plezier en geluk gepaard gaat en waarin de onderlinge verhoudingen prettig zijn.

Waar wel verschil van opvattingen in is, is de ‘wijze waarop’ en de ‘mate waarin’ e.e.a. zich voltrekt. De een zal zich bijvoorbeeld prettig en beschermd voelen met een vaccinatie terwijl de ander zich veel beter zal voelen bij een gezonde leefstijl. De een gelooft in de wil van het hogere. De ander baseert zich bij voorkeur op getallen en de wetenschap. De gedachten over de weg naar een oplossing verschillen enorm. Hoe kunnen we díe verschillen omarmen, elkaar respecteren in de verschillende opvattingen en tegelijkertijd de juiste kant op bewegen richting een gezamenlijke bedoeling? Dus niet een ‘verdeling’ veroorzaken alle kanten op, maar de verbinding opzoeken om met elkaar het juiste te doen.

Wat daarin in elk geval niet helpt, is als we elkaars verschillen niet willen horen en onze eigen opvattingen te vuur en te zwaard verdedigen. Dat we bijvoorbeeld gevaccineerden als ‘verantwoordelijk’ en niet-gevaccineerden als ‘onverantwoordelijk’ aanmerken. Dat een wetenschappelijke opvatting boven een religieuze opvatting komt te staan of omgekeerd. Het uitvergroten en het bevechten van de verschillen zal niet helpen in het bewegen richting de gemeenschappelijke bedoeling, namelijk het virus de wereld uit. 

De genoemde verschillen zijn echt ‘verschillen’ en géén ‘afwijkingen op een norm’. Het is niet goed of fout, maar simpelweg een verschil in zienswijze. En juist in die verschillen moeten we elkaar proberen te vinden. ‘Normering’ is immers het ultieme offer van menselijk potentieel en bovendien gaat normaliteit voorbij aan de schoonheid die verschillen ons bieden. 

Mijn persoonlijke inschatting is dat Corona onder ons blijft. Virussen waren, zijn en zullen onderdeel van het leven blijven. We zullen ons ertoe moeten leren verhouden. Zoals we dat al eeuwen doen. Wat de beste benaderingswijze nu is weet ik ook niet. Ik weet daarvoor te weinig en heb niet het overzicht in alle variabelen en vooruitzichten. De ene strategie zal de ene groep aanspreken. Een andere strategie de ander. En soms moet je, na uitvoerig debat in de voors en tegens, eenvoudigweg met elkaar een strategie uitproberen. Ook al ligt die strategie niet direct of helemaal niet in het verlengde van jouw persoonlijke zienswijze. Het uitproberen is immers niet een poging om een zienswijze weg te nemen, de verschillen af te vlakken, iemand de mond te snoeren of uit te sluiten, maar een verwoede volgende poging om een stap te zetten in de richting van een gemeenschappelijke bedoeling. En soms blijkt die strategie een juiste uitwerking te hebben. Een andere keer moet het anders.

Het met elkaar in gesprek blijven is daarin essentieel. Bruggen blijven bouwen dus, in plaats van muren zetten. De dialoog aangaan in plaats van vuurlinies opbouwen. Voors en tegens tegen elkaar blijven afwegen. In het publieke debat. En op straat. De verschillen doen ertoe en zijn nodig om alle perspectieven goed in het zicht te houden. Het potentiaalverschil kan je immers goed inzetten om het lampje te laten branden zodat we beide licht blijven hebben. Beide polen moeten worden verbonden met het lampje. Het, wat mij betreft, onwenselijk alternatief is dat je de polen rechtstreeks met elkaar verbindt en dat door de ontstane kortsluiting de energie weglekt en het licht dooft.

We moeten leren anders met plannen om te gaan.

We moeten leren anders met plannen om te gaan.

Mijn naam is Paul Brouwer en ik ben teamleider bij het Ingenieursbureau van de gemeente Amsterdam. Wij staan op dit moment voor een aantal grote opgaven, waaronder het vernieuwen van bruggen en kademuren in de stad. Hiervoor hebben we een overeenkomst gesloten met enkele adviesbureaus, met als doel om – samen met externe specialisten – een versnelling te realiseren ten opzichte van onze normale manier van werken. 

Een paar weken geleden hadden we een eerste bijeenkomst. We zaten daar met mensen die al flink hebben nagedacht over hoe we het aan zouden moeten pakken, met oplossingen en plannen en verschillende stappen daarin. Er zat ontzettend veel energie en dat wilde ik graag behouden. Maar zo’n eerste bijeenkomst wordt vooral gebruikt om te stapelen. Iedereen geeft zijn of haar eigen kijk, en aan het einde besluiten we om een allesomvattend projectplan op te stellen. Maar ik was net een paar dagen daarvoor naar de workshop Doen is de beste manier van denken van de Vrije Denkers geweest en vooral het stukje over ‘na middernacht’ heeft mij enorm geraakt. De wereld wacht niet op ons terwijl wij plannen maken; ontwikkelingen in techniek en politiek gaan sneller dan wij ze bij kunnen houden. Kijk maar naar de energietransitie: vanuit het Rijk zijn fondsen vrijgemaakt om daar mee aan de slag te gaan. Dat geld was er gisteren nog niet. Het verandert in één keer alle plannen die we al hadden. 

Een dichtgetimmerd plan is voorbestemd om in de kast te verdwijnen, omdat het altijd anders zal gaan dan je denkt. Zo’n plan gaat uit van de kennis die we nu hebben, en probeert vandaaruit de toekomst te voorspellen. Het is alsof je een reis helemaal van bocht tot bocht uitschrijft, zonder rekening te houden met de verkeerssituatie of de wegwerkzaamheden die je tegenkomt. Ik hou van een duidelijk doel, maar ik wil ook kunnen inspelen op de dingen die je onderweg tegenkomt!

Met het verhaal van de Vrije Denkers nog in mijn achterhoofd, heb ik daarom voorgesteld om niet eerst een projectplan te maken, maar te kijken naar wat er overlapt in de ideeën die al uitgedacht waren. Zo behouden we ook de energie die er al is. Geen nieuw, allesomvattend plan, maar uitgaan van de dingen waar we het over eens zijn. We nemen nu als het ware steeds een klein stapje, en het resultaat is het uitgangspunt voor de volgende stap. Zo houden we de energie om er iets moois van te maken. Ons doel blijft overeind, maar we benutten nu steeds wat we geleerd hebben. Daar hou ik van.